TP.HCM mới sau sáp nhập: Đầu tàu phát triển với “3 động cơ” chiến lược

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Võ Văn Hoan vừa ký ban hành đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh khi TP.HCM hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Theo đề án này, TP.HCM sau sáp nhập sẽ bao gồm 113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo.

Trao đổi bên hành lang Quốc hội, các đại biểu Quốc hội thuộc đoàn Bình Dương và TP.HCM bày tỏ sự tin tưởng rằng việc hợp nhất ba địa phương sẽ giúp phát huy điểm mạnh của từng bên, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển chung.

Tạo động lực phát triển vùng và quốc gia

Theo đại biểu Nguyễn Quang Huân (Đoàn Bình Dương), TP.HCM mới sau khi sáp nhập sẽ trở thành địa phương có quy mô GRDP lớn nhất cả nước, đóng vai trò là đầu tàu phát triển khu vực phía Nam. Đây sẽ là động lực tăng trưởng cho toàn bộ vùng đồng bằng Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, thúc đẩy kinh tế phát triển theo định hướng của TP.HCM.

“Tôi cho rằng đây là cơ hội rất lớn không chỉ cho khu vực mà cho cả nền kinh tế quốc gia”, ông Huân nhấn mạnh.

Phân tích những thách thức hiện tại, ông Huân chỉ ra rằng TP.HCM và Bình Dương đang gặp khó khăn trong việc mở rộng hạ tầng, đặc biệt là vấn đề không gian và quỹ đất. Trong khi đó, hạ tầng lại là yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nếu không giải quyết được vấn đề này, việc phát triển trong tương lai sẽ gặp nhiều rào cản.

Ngoài ra, TP.HCM cũng đang đối mặt với hạn chế về logistics. Tuy nhiên, khi kết hợp với Bà Rịa – Vũng Tàu, khu vực có lợi thế lớn về cảng biển, vấn đề này sẽ được khắc phục đáng kể.

“Khi hợp nhất, ba địa phương sẽ cùng nhau tạo ra một không gian phát triển mới. TP.HCM là trung tâm tài chính – thương mại lớn nhất cả nước; Bà Rịa – Vũng Tàu sở hữu lợi thế chiến lược về cảng nước sâu, năng lượng và du lịch biển. Nếu tỉnh này phát triển công nghiệp như Bình Dương và khai thác hiệu quả liên kết doanh nghiệp với TP.HCM, tiềm năng vẫn còn rất lớn”, đại biểu Huân nhận định.

Tiếp tục trao quyền và mở rộng cơ chế đặc thù

Bàn về cơ chế đặc thù, đại biểu Nguyễn Quang Huân cho rằng TP.HCM từng được trao quyền cho TP.Thủ Đức, vì vậy khi sáp nhập, cần tiếp tục xây dựng các cơ chế trao quyền phát triển cho Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, thay vì quản lý như các quận, huyện thông thường.

“Tôi cho rằng việc áp dụng cơ chế đặc thù nên tiếp tục được duy trì. TP.HCM phải trao quyền tự chủ cho các địa phương mới sáp nhập, chứ không thể áp đặt cơ chế kiểm soát như cấp quận, huyện. Làm như vậy sẽ rất khó vận hành hiệu quả”, ông Huân nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP.HCM) cho rằng để TP.HCM mới phát triển đúng kỳ vọng, cần tiếp tục duy trì và mở rộng cơ chế đặc thù hiện tại. Ông Ngân cho biết, hiện mới chỉ có một số nội dung trong các quy định được điều chỉnh, chưa thể luật hóa đầy đủ theo quy mô kinh tế và dân số của từng địa phương.

Theo ông Ngân, các nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù đã và đang được áp dụng cho TP.HCM nên được tiếp tục duy trì đối với TP.HCM mới nhằm đảm bảo tính liên tục và đồng bộ trong vận hành cho đến khi có quy định pháp luật đầy đủ.

“Nghị quyết 98 từng áp dụng cho TP.HCM cần được tiếp tục triển khai cho TP.HCM mới, bao gồm cả ba địa phương sau sáp nhập”, ông Ngân đề xuất.

TP.HCM mới – Đầu tàu phát triển với “3 động cơ” tăng tốc

Tại nghị trường, các đại biểu đã thảo luận về cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy hành chính và việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại TP.HCM mới sau sáp nhập.

Đại biểu Nguyễn Quang Huân nhận định, đây là vấn đề đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng của các nhà kinh tế, nhà hoạch định chính sách từ TP.HCM và Trung ương. Mục tiêu là vừa trao quyền tự chủ cho địa phương, vừa đảm bảo kiểm soát hiệu quả, tránh tình trạng phát triển thiếu định hướng. Đồng thời, cần tạo điều kiện để các khu vực phát huy thế mạnh đặc thù của mình.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, cần có sự thống nhất về tư duy và quan điểm trong tổ chức bộ máy chính quyền. Theo ông, mô hình chính quyền địa phương nên gồm hai cấp: cấp tỉnh, thành phố và cấp xã, phường. Quan trọng hơn, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đảm bảo cho cấp cơ sở đủ thẩm quyền giải quyết kịp thời các nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Việc này đòi hỏi một thể chế minh bạch, hiện đại, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số.

Ông Ngân dẫn chứng: “Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 57 và Quốc hội đang xây dựng Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Những chính sách này mang tính đồng bộ, góp phần hiện thực hóa quyết tâm chính trị trong việc tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.”

Ông cũng khẳng định: “Điều cốt lõi là sự kết hợp, tương hỗ các tiềm lực và thế mạnh của từng địa phương, tạo thành một thực thể thống nhất, lớn mạnh hơn. TP.HCM mới sẽ là một đầu tàu phát triển hiện đại, được tiếp sức bởi ba ‘động cơ’ mạnh mẽ, giữ vững vai trò trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước.”

Theo ông Ngân, sau khi hợp nhất, TP.HCM mới sẽ đóng góp khoảng 25% GDP, 1/3 tổng thu ngân sách và hơn 20% kim ngạch xuất nhập khẩu toàn quốc. Ông kỳ vọng đây sẽ là động lực thúc đẩy phát triển vượt bậc cho siêu đô thị này.

Ngoài ra, sự liên kết giữa các thế mạnh vùng là yếu tố quyết định thành công. Thủ phủ công nghiệp Bình Dương có thể tích hợp với các khu công nghiệp tại TP.HCM, hướng tới công nghệ cao và tăng cường hợp tác liên vùng. Hệ thống logistics tại các cảng biển của TP.HCM và Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ giúp lưu thông hàng hóa xuất khẩu thuận lợi hơn. Trong khi đó, kinh tế biển của Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ được hỗ trợ bởi tiềm lực công nghiệp và công nghệ từ hai địa phương còn lại.

Các đại biểu bày tỏ kỳ vọng rằng, TP.HCM – trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học và công nghệ hiện nay – khi hợp nhất cùng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, sẽ hình thành một TP.HCM mới có tầm vóc lớn hơn, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.

Những dự án hưởng lợi từ hạ tầng & sáp nhập TPHCM – Bình Dương – Bà Rịa Vũng Tàu:

• Polaris Vũng Tàu
• Ixora Hồ Tràm
• Sun Group Vũng Tàu (chuẩn bị ra mắt)