Sáp nhập TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa Vũng Tàu: “Siêu đô thị” sẽ vượt tiêu chuẩn gì của Liên Hợp Quốc?

Việc sáp nhập Thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu được kỳ vọng sẽ hình thành một siêu đô thị có tầm vóc quốc tế.

Ngày 12/4/2025, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết số 60-NQ/TW, phê duyệt Đề án sắp xếp các đơn vị hành chính.

Theo nội dung Nghị quyết 60, ba địa phương gồm TP.HCM, tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ được hợp nhất thành một đơn vị hành chính mới, giữ tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh. Trung tâm chính trị – hành chính đặt tại TP.HCM hiện nay.

Trong hai ngày 12 và 13/4/2025, nhiều phường trên địa bàn TP.HCM đang tiến hành lấy ý kiến người dân về việc sáp nhập ba tỉnh, thành cũng như phương án tổ chức lại các phường, xã thành các đơn vị hành chính cơ sở mới.

Việc lấy ý kiến cử tri được triển khai theo từng khu phố, ấp hoặc theo hình thức liên khu phố, ấp tùy vào điều kiện cụ thể của từng địa phương. Người dân sẽ trả lời “đồng ý” hoặc “không đồng ý” với phương án nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu để thành lập TP.HCM mới. Các ý kiến khác sẽ được ghi rõ trên phiếu.

UBND cấp xã có trách nhiệm tổng hợp và lập báo cáo kết quả lấy ý kiến cử tri tại địa bàn. Báo cáo này được thông qua cấp ủy cùng cấp để thống nhất ý kiến (với các đơn vị hành chính cấp xã không tổ chức HĐND), hoặc trình HĐND cấp xã để ban hành nghị quyết thống nhất chủ trương sáp nhập (với các đơn vị hành chính cấp xã có tổ chức HĐND), trước khi gửi lên UBND cấp huyện thông qua Phòng Nội vụ. Việc này được thực hiện trong ngày 14/4.

Ba địa phương sáp nhập mở ra tương lai hình thành siêu đô thị tầm cỡ quốc tế

Việc hợp nhất Thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đang từng bước đưa TP.HCM trở thành một siêu đô thị, không chỉ có quy mô hàng đầu tại Việt Nam mà còn đủ khả năng vươn tầm quốc tế. Với những lợi thế nổi bật về dân số, diện tích, thu nhập bình quân đầu người cùng nền kinh tế năng động, TP.HCM không chỉ duy trì vai trò là trung tâm kinh tế – văn hóa lớn nhất cả nước mà còn có tiềm năng trở thành đô thị đầu tàu của khu vực.

Hiện nay, TP.HCM có dân số gần 9 triệu người, trong khi Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu có dân số lần lượt khoảng 2,7 triệu và 1,2 triệu người. Sau khi sáp nhập, TP.HCM mới sẽ có tổng dân số vào khoảng 13 triệu người. Điều này mở ra cơ hội lớn để phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp tập trung, với sự phân bố dân cư không đồng đều giữa trung tâm và các khu vực ngoại thành.

Quy mô dân số lớn không chỉ giúp thúc đẩy hoạt động sản xuất – kinh doanh, dịch vụ mà còn biến TP.HCM trở thành trung tâm thu hút nguồn nhân lực và các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước. Một siêu đô thị với dân số đông đồng nghĩa với một thị trường tiêu dùng rộng lớn, tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho các ngành công nghiệp và dịch vụ.

Tổng diện tích sau sáp nhập dự kiến đạt hơn 6.500 km², tạo dư địa cho các dự án hạ tầng quy mô lớn, kết nối hiệu quả giữa các khu đô thị và vùng nông thôn, cũng như phát triển các khu công nghiệp, khu dân cư, thương mại và du lịch.

TP.HCM cũng sẽ có điều kiện thuận lợi để kết nối các vùng ngoại thành với trung tâm thông qua hệ thống giao thông hiện đại và các dự án hạ tầng đồng bộ. Với vị trí chiến lược tại khu vực Đông Nam Bộ, TP.HCM có thể phát huy vai trò là cửa ngõ giao thương quốc tế, liên kết chặt chẽ với thị trường trong nước và các quốc gia trong khu vực ASEAN cũng như Đông Á.

Theo định nghĩa của Liên Hợp Quốc, một đô thị được công nhận là siêu đô thị (Megacity) khi có dân số từ 10 triệu người trở lên, đồng thời là trung tâm đầu mối về kinh tế, chính trị, văn hóa, giao thông, khoa học – công nghệ,…

Sáp nhập mở ra không gian phát triển mới, hướng tới trung tâm logistics của thế giới

Hiện nay, TP.HCM giữ vai trò là trung tâm kinh tế hàng đầu của Việt Nam, đóng góp khoảng 17,4% tổng GRDP cả nước với cơ cấu kinh tế đa dạng, trải dài từ công nghiệp, dịch vụ đến tài chính. Mức thu nhập bình quân đầu người tại TP.HCM hiện đang cao hơn đáng kể so với nhiều địa phương khác. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố đạt 1,78 triệu tỷ đồng, trong khi Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu lần lượt đạt 520.205 tỷ đồng và 417.306 tỷ đồng.

Sau khi sáp nhập, TP.HCM mới sẽ sở hữu một nền kinh tế tổng hợp mạnh mẽ, với tổng GRDP ước đạt khoảng 2,7 triệu tỷ đồng. Thành phố sẽ trở thành trung tâm hội tụ các ngành công nghiệp trọng điểm như chế tạo, công nghệ thông tin, dầu khí, logistics và dịch vụ tài chính. Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với nhiều tập đoàn lớn đến từ Nhật Bản, Hoa Kỳ và châu Âu đã và đang đặt trụ sở tại đây.

Về kết nối hạ tầng, TP.HCM và Bình Dương đã hình thành hệ thống giao thông liên kết khá hoàn chỉnh với các tuyến đường huyết mạch như quốc lộ 1K, quốc lộ 1, quốc lộ 13 và các cây cầu nối liền hai địa phương. Trong đó, quốc lộ 13 được ví như “xương sống” giao thông giữa TP.HCM và Bình Dương, hiện đang được nâng cấp mở rộng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao. TP.HCM cũng đang nghiên cứu cải tạo các tuyến đường như Đinh Bộ Lĩnh và Xô Viết Nghệ Tĩnh nhằm tăng cường kết nối với quốc lộ 13, tạo thành trục giao thông nhanh dẫn về trung tâm.

Tuy nhiên, hạ tầng giao thông giữa TP.HCM và Bà Rịa – Vũng Tàu vẫn còn tồn tại những hạn chế, đặc biệt trong các dịp cao điểm lễ, tết thường xảy ra tình trạng ùn tắc kéo dài. Để khắc phục, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm đang được triển khai như đường vành đai 3 kết nối TP.HCM với Đồng Nai, Bình Dương, Long An; cao tốc TP.HCM – Mộc Bài; tuyến TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành; cao tốc Bến Lức – Long Thành; cùng với việc mở rộng vành đai 2 nối đến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu.

Các chuyên gia cho rằng, việc sáp nhập ba địa phương không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn giúp khai thông các nguồn lực, tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho TP.HCM trong tương lai.

Với vị trí chiến lược, cùng hệ thống cảng biển hiện đại, TP.HCM sau sáp nhập có tiềm năng lớn để vươn lên trở thành trung tâm logistics của thế giới.

Sự kết hợp giữa TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ hình thành một khu vực đô thị liên hoàn với hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông và trao đổi hàng hóa. Điều này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân mà còn gia tăng sức hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng tầm thương hiệu TP.HCM trên bản đồ châu Á.